Admin

Akdeniz Anemisi

Akdeniz anemisi globin zincirlerinden bir ya da birkaçının sentez hızında azalma ya da tüm yokluk söz konusudur.



Türkiye'de en çok görülen hücre içinde çöker ve kırmızı kürelerin parçalanmasına yolaçarlarlar. Bunun sonucuysa kansızlıktır.



Akdeniz anemisinde alyuvarlar hemoglobin sentezi azaldığı için içleri boş görülür. Tanıda bu görünüm ilk basamak testi olarak önemlidir.



Bozulan dengeyi düzeltmek için öncelikle kemik iliği normalin 10-15 katına kadar varabilen sayıda an hücreleri yapımına başlar fakat etkili olamaz. Hemoglobindeki genetik sorun halâ sürdüğü için bu hücreler de erkenden yıkılır.



Karaciğer ve dalak gibi kan yapan diğer organlarda da yeniden kan yapımı başlar. Kemik iliğinin çok çalışması ve genişlemesi sonucu özellikle yüz kemiklerinde değişiklikler olur ve yüzün görünümü bozulur.



Alyuvarların parçalanması ile açığa çıkan demire ek olarak tedavi amacıyla yapılan kan aktarımları sonucu pankreas gibi çok önemli organlara çöker ve bu yeni sorunlar hastalık tablosunu daha da ağırlaştırır.



Belirtiler



Akdeniz anemisi olan çocuk ilk akla gelen demir eksikliği anemisidir ve hatalı olarak demir tedavisi yapılır.



Akdeniz anemisi böyle bir tedaviyle düzeltilemeyeceğinden yüz görünümü değişmez ve gelişme de normale yakın olur.



Tedavi



Akdeniz anemisi çeşitli uzmanlık dallarından oluşan ekip çalışmasını zorunlu hale getirmektedir. İdeal bir tedavi için olaya çok yönlü yaklaşım gerekmektedir.



Medikal tedavi: Ekipte ortodentist ve bu konuda deneyimli hemşireler bulunmalıdır.



Biyolojik yaklaşım: Genetik danışma doğum öncesi tanı.



Psiko-sosyal yaklaşım: Psikolog sosyal hizmet uzmanı ve sınıf öğretmenleri bu ekipte bulunmalıdır.



Akdeniz anemisi tedavisinde son yıllarda üç yönde büyük gelişmeler görülmektedir.



Yeni ilaçlar: Akdeniz anemisinde hücre içinde açıkta kalan ve alyuvarların parçalanmasına yol açan alfa zincirlerinin bağlanacağı başka bir zincir de gamma zincirleridir. Bazı ilaçların gamma zincir yapımını artırdığı gösterilmiştir. Akdeniz anemisinde de gamma zincir yapımını artıran ilaçlar kullanılmaya başlanmış ve oldukça yararlı sonuçlar alınmıştır.



Kemik iliği değiştirilmesi: Eğer hastanın yaşı küçükse karaciğeri bozulmamışsa ve çok uygun bir verici varsa (ikizi ya da kardeşi) bu tedavi şekli çok başarılı olmaktadır. Ancak bu şansa sahip hasta sayısı çok azdır. Türkiye'de çok az sayıda hastaya bu tedavi şekli uygulanabilmiştir.



Gen Tedavisi: Henüz çalışmalar deneysel düzeydedir.